Çatı izolasyonu, binaları her türlü hava şartlarından korumakla görevli çatılarda, çatı izolasyonu yapılması binanın ömrünün uzamasına ve evlerde enerji tasarrufu sağlanmasında oldukça etkilidir. Yapılar için vazgeçilmez yalıtım aracı olan çatılar, kullanılan malzeme ve uygulama yöntemlerine göre farklı çeşitlerde olmaktadır. Fakat bütün çatı izolasyonlarında ortak nokta, bina yalıtımını sağlayarak, binanın ilk günkü kalitesini çok uzun yıllar korumasını sağlamaktır.

Çatı sistemleri; klasik çatı, sandviç çatı ya da trapez çatı olmak üzere farklı özelliklerde olup, hepsinde de mutlaka belli aralıklarla bakım ve onarım yapılması gerekir. Çatı sistemleri de doğa ve hava olaylarından fazlaca etkilendiği için, yalıtım özelliğini uzun yıllar korumak imkansızdır. Bunun için az enerji ile ısınma ve soğutma, binayı dış etkilerden koruma görevi olan çatılar etkili çatı izolasyon malzemeleri ve su izolasyonu sayesinde görevini düzgün olarak yerine getirebiliyor.

Çatının görevini doğru olarak yerine getirebilmesi için, kaplama sisteminin görevini iyi yapıyor olması ve bütününde bir zarar olmaması gerekiyor. Bunun için kaplama sistemi için kaliteli malzeme seçilmeli ve uygulama oldukça düzgün bir şekilde yapılmalıdır. Camyünü, taş yünü, strafor ya da poliüretan dolgu malzemeleri ısı izolasyonunda kullanılır ve işçilik ile malzeme kalitesi bir arada değerlendirilerek sonuçta istenilen verim alınabiliyor. Aynı şekilde su izolasyonun içinde malzeme kalitesi ve işçilik kalitesi sonucu çok fazla etkiliyor.

Ülkemizde Çatı İzolasyonu ve Kullanılan Malzemeler

Çatı arası izolasyon uygulamalarında en çok tercih edilen ısı izolasyon malzemesi; alüminyum folyolu cam yünü çatı şiltesidir. Tavan arası ısı izolasyonunda döşemeye serilme tekniği kullanılır. Şilteler uygulanırken, üstüne herhangi bir malzeme kapatılmamalıdır. Ağır yüklere dayanıksız olduğu için, üzerinde yürünmemeli ve ağırlık konulmamalıdır. Folyolu yüzleri, her zaman sıcak tarafta kalacak şekilde serilmelidir. Buradaki amaç, kışın yoğuşma riskini ortadan kaldırmak; yazında aşırı ısınan havanın tahliyesini sağlamak üzere üst bölümün havalandırılmasını sağlamaktır. Cam lifleri kesinlikle ıslanmaz ama hava boşluklarına su dolabilir. Bu nedenle malzeme su ile kesinlikle temas etmemelidir. Cam lifi ıslanırsa, izolasyon görevini yerine getiremez.

Camyünleri, iki farklı özelliktedir. Düşük yoğunluklu, rulo şeklinde kullanılırken; yüksek yoğunluklu levha halinde kullanılır. Aynı zamanda yanmaz özelliktedir.

Sprey poliüretan köpük ile çatı yalıtımı; kolay ve ucuz bir uygulamadır. Yüzeyde ek yeri olmadığı için, yalıtım gücü oldukça fazladır.

Çatı İzolasyonunun Önemi Nedir?

Bina veya bir yapının uzun yıllar statik değerde kalabilmesi için, iyi tasarlanmış olması ve hava koşullarına karşı doğru bir savunma yapılmış olması gerekir. İç ve dış etkenlere karşı doğru savunma için, ısı izolasyonun doğru yapılmış olması gerekir.

Binalarda ısı yalıtımı uygulanması ile; binanın tüm elemanlarını teknik yapısına uygun ısı malzemeleri kullanılmalı, böylece ısıtma ve soğutma yakıt miktarları azaltılarak; hava kirliliği azaltılır. Bu da hem meddi hem de manevi anlamda ciddi bir kazanç sağlayarak, huzurlu ve mutlu bir ev ortamı anlamına gelmektedir.

Dış duvar ve pencereler başta olmak üzere çatı, baca ve tabana temas eden yapı bileşenlerinin doğru olarak izole edilmesi, konutların veya yapıların dıştan gelen tesirlerine karşı korunmasına yardımcı olacaktır. Bu nedenle mevsim şartlarına göre ısı kaybı yaşamamak adına, bina dış ısısı için, çatı izolasyon maddeleri ile kaplanır.

Çatı İzolasyonu İçin Kullanılan Malzeme

Çatı kullanılmayan bir bölüm ise soğuk çatı denir ve çatı izolasyonunda, yalıtım tavana yerleştirilir. Bunu sağlamanın en kolay yolu ise,

  • İzolasyon tabakasının kalınlığı önemli değilse, kirişler arasında elyaf izolasyonu (cam elyafı, kaya yünü, koyun yünü, vb.) kullanılmasıdır. Fakat ikinci bir tabaka rulo halinde dikey olarak ikinci bir kat izolasyon gerekir. Bina yönetmeliklerine göre çatı izolasyon ölçüsü, 0.16 W / m2K olması yeterli olacaktır.
  • Diğer bir yol ise, şişmiş elyaf izolasyonu ve selüloz elyaf izolasyonudur. Bu yalıtım malzemeleri çatı izolasyonunda, boru ile üflenerek uygulanır. İzolasyon öncesi hazırlık aşamasında mutlaka bir tank veya boru hattı döşenmelidir.

Çatıda Isı İzolasyon Uygulamasının Faydaları Nelerdir?

  • Kışın ısı kayıplarını, yazın soğutma kayıplarını engelleyerek; enerji ihtiyacını kontrol eder ve enerji giderlerini azaltır.
  • İç ve dış ortam sıcaklıklarının dengeli olmasını sağlayarak; terleme ve küflenme gibi zararlı etkilerin oluşumunu engeller.
  • Yüksek bir enerji tasarrufu sağlar.
  • Doğru malzeme seçilmesi ile yangın güvenliğine fayda sağlar.
  • Ses yalıtımına da katkı sağlar.

Çatı İzolasyonu Yaparken Dikkat Edilmesi Gerekenler

Çatı izolasyonu uygulaması kararı verdikten sonra işe ilk olarak, malzeme seçimi ile başlanmalıdır. Her bütçeye uygun izolasyon malzemesi bulunmaktadır. Fakat en yaygın olarak, ekspande polisitren (EPS) kullanılmaktadır. Isı yalıtımı amacıyla kullanılan malzeme, farklı renk seçenekleri ile satışa sunulmaktadır. Uzun süre suda veya nemli ortamda kaldığında suyu emmesi ve gözeneklerinin bozulma ihtimali söz konusudur. Diğer malzeme ise, ekstrüde polisitren (XPS) olup, su emmeyen özelliği sayesinde yanıcı olma özelliğine dair gerekli tedbirlerle birlikte uygulanması gerekir. Isı izolasyonuyla birlikte ses izolasyonu da yapılacak ise, taş yünü malzeme kullanılmalıdır. Çok kaliteli ve yanmaz bir izolasyon malzem

esidir.

Çatı izolasyonu yapılırken, öncelikle her çatı tipi için farklı şekilde uygulama yapılması gerekmektedir. Isı ve su yalıtımını içeren çatı izolasyonu çalışmalarında yaygın olarak kullanılan ve teras çatılarda ısı izolasyon tabakası su izolasyon tabakasının altında yer almalıdır. Böylece,  açık gözenekli izolasyon malzemesi suyla temas ederek, koruma özelliğini kaybetmez.

Çatı İzolasyonu Nasıl Yapılır?

İzolasyonda kullanılan izolasyon panelleri insan sağlığını etkileyebilir bu nedenle ortam iyi havalandırılmalıdır. İzolasyon sırasında kullanılacak malzemeler;

  • Toz maskesi, eldivenler, makas, maket bıçağı,
  • Şerit metre, yapışkan bant,
  • Kesim için düz kenar olarak kullanılacak ahşap ya da alüminyum profil,
  • Çatal çekiç, zımba tabancası, delme ve vidalama aleti, dekupaj ya da el testeresidir.

İlk olarak yalıtım malzemesi doğru olarak seçilir hava geçirmemesi için ve yoğuşmayı önlemek için kalın malzeme tercih edilmelidir.

Çatı kirişleri arasındaki mesafe ölçülerek, izolasyon panelleri sıkı kalması adına ölçülen mesafeden 1-2 cm fazla genişlikte kesilmelidir.Kesimin kolay ve doğru olması için alüminyum ya da ahşap profillerin düz kenarları kullanılabilir.

İzolasyon panelleri ile ek yerleri arasında boşluk kalmadan sıkıca döşenmelidir. Kaplama sonrası yukarıdan aşağıya nem geçirmeyen membran uygulanmalıdır. Çatı kirişlerine 10cm’lik bindirmelerle zımbalanmış olarak, üst üste gelen kısımlar izolasyon bandıyla kapatılarak kaplanmalıdır.

Yalıtım şilteleri uygulanırken, herhangi bir köşeden uygulamaya başlanabilir. Malzeme kirişler arasında yukarıdan aşağıya doğru açılarak; fazlalık malzeme kesilir ve alt kısım zımbalanır. Şilteler baskı uygulanarak, kirişlere zımbalanır. Ek yerleri izolasyon bandı ile kapatılarak, boşluk kalması engellenir.

Çatı kirişleri düz ve doğru ise polistiren, kaya yünü, poliüretandan yalıtım panelleri kullanılarak, düz bir zemin oluşturulabilir. Bu da hava geçirmezliğini iyileştirir. Paneller, ek yerlerinin devamlı olmaması adına örgü düzeniyle takılmalıdır.

Bütün bu işlemlerden sonra, iç kısım başka bir levha malzemesi ya da alçı panelle son işlemler tamamlanırken, sağlam bir çerçeve için ahşap çıtalar mutlaka çakılmalı ve alçı paneller buraya sabitlenmelidir.